Marka nedir ve nasıl alınır?

Marka nedir?

Marka, gerçek veya tüzel hukuk kişinin sahip olduğu, Fikri Mülkiyet Hakları’nın bir türü olan Sınai Mülkiyet Hakları arasında yer alan sahibine birtakım tekelci mutlak haklar tanıyan gayri maddi (maddi olmayan) bir fikri üründür. Marka, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 4. maddesinde doğrudan tanımlanmış olmasa da marka olabilecek işaretlerin neler olabileceği düzenlenmiştir. Buna göre anılan maddede “marka , bir teşebbüsün mallarının veya hizmetlerinin diğer teşebbüslerin mallarından veya hizmetlerinden ayırt edilmesini sağlaması ve marka sahibine sağlanan korumanın konusunun açık ve kesin olarak anlaşılmasını sağlayabilecek şekilde sicilde gösterilebilir olması şartıyla kişi adları dahil sözcükler, şekiller, renkler, harfler, sayılar, sesler ve ambalajlarının biçimi olmak üzere her tür işaretten oluşabilir.” şeklinde düzenleme olup, hangi işaretlerin kanun koyucu tarafından marka olabileceği düzenlenmiştir. Dolayısıyla bu düzenleme uyarınca bir markanın olmazsa olmaz unsurları şunlardır:

• Sicilde gösterilebilirlik şartıyla her türlü bir işaretin var olması

• İşaretin ayırt ediciliği

• Koruma konusunun açıklık ve kesinliği

6769 sayılı SMK’nın Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 7. maddesinde, marka örneğinin gösterimine ilişkin bir düzenleme yapılmıştır. Buna göre bu madde yardımıyla markaları şu şekilde kategorilendirmek mümkündür;

• Sözcükler, şekiller, harfler, sayılar, malların veya ambalajlarının biçimi gibi görme duyusu ile algılanabilen işaretler veya bunların kombinasyonundan oluşan işaretler

• Ses markası

• Üç boyutlu marka

• Renk markası

• Hareket markası

• SMK’da ve ilgili Yönetmelikte sayılmamasına rağmen sicilde gösterilebilmesi şartıyla yukarıda sayılanlar dışında kalan her türlü işaret.

Marka Ne İşe Yarar?

Markanın birçok önemli fonksiyonu vardır. Bunlardan en önemlisi bir markanın, sahibi ve ondan yararlanan müşterilerin diğer teşebbüsün malları veya hizmetlerinden ayırt edebilmesini sağlamasıdır. Dolayısıyla bu sayede tüketiciler, satın almak istediği malı veya hizmeti başka bir teşebbüsün malı veya hizmeti ile karıştırmadan alabilecektir. Aynı şekilde marka sahibi de sahibi olduğu markayı yıllarca ve süregelen bir şekilde kullanarak piyasada kendine saygın bir alan açabilecek ve tüketiciler açısından öncelikli tercih edilen bir firma haline gelebilecektir. Marka sahibi, markasını tanıtmak için reklam faaliyetlerinde bulunabilecek, tüketiciler nezdinde markanın bilinirliğini arttırarak ticari hayatta öne geçebilecektir. Aynı zamanda markanın kökenini ve kaynağını bilen tüketicinin, o ürünlerin veya hizmetlerin kalitesine güvenerek markayı tercih etmesi mümkün olabilecektir.

Marka Nasıl Alınır?

Marka hakkı esasen SMK’ nın 7. madde hükmü uyarınca tescille kazanılır. Girişimcilerin seçtiği markanın korunması için Türk Patent ve Marka Kurumu’nun (TÜRKPATENT) bünyesinde tutulan sicile markanın tescilini yaptırması gereklidir. Markaların sicile kayıtları için birtakım usuli ve hukuki işlemler gerçekleşmekte, mevzuatın aradığı şartların varlığı halinde markaların tescil işlemleri gerçeklemektedir.

Marka başvurusunun yapılması, markanın koruma kapsamının belirlenmesi için mal ve hizmet sınıflarının seçilmesi, başvuruların incelenmesi, kurumun kararlarına itiraz gibi aşamalar bazen uzun soluklu ve zahmetli olabilmektedir. Ancak günümüzde markanın sahip olduğu ekonomik alandaki stratejik önemi dikkate alındığında, piyasa rekabetinde tutunmak ve öne geçmek isteyen girişimcilerin, profesyonel hizmet veren uzmanların da yardımıyla bu tescil süreçlerini tamamlayıp markasını kullanmaları kendilerine büyük fayda sağlayacaktır.